Bu yazımda biraz üç katmanlı mimariden bahsetmek istiyorum. Tabi ki katman sayısını üçle sınırlamak doğru değil ama başlangıç için bence en ideali üç katman.

Yazılımı Neden Katmanlara Ayırıyoruz?

Aslında cevap herkesin aklına geldiği gibi yönetimi ve bakımı kolaylaştırmak. Şimdi aklınıza bir yazılım getirin bu yazılım veritabanına bağlı olsun. Bu yazılımın tüm kodu bir iki sınıfa sığdırılmış olsun, ve bir zaman sonra yazılımın veritabanına bağlantısında bir hata olduğu ortaya çıksın. Böyle bir durumda tüm kod açılacak içinden zorlukla veritabanı ile ilgili kod bulunacak, gerekli yer düzeltilecek tüm proje baştan derlenecek. Ve tam bu anda yanlışlıkla arayüzü sağlayan kodun bir kısmını sildiğinizi farkediyorsunuz. Onca kod arasından uğraşıp sildiğiniz kodun ne işe yaradığını bulacaksınız tekrar yazıp tekrar derleyeceksiniz. Bu hem size hem de işini yaptığınız kişiye zamana mal olacak.

Peki bundan nasıl kurtulacaksınız?

Cevap şu en başta yazılımı tasarlarken her işi ayırmalı ve mümküm olan en küçük ve en özel sınıfları amaçlamalısınız. İşte bu durumda da çeşitli iş öbekleriyle karşılaşacaksınız. Bazı sınıflar veritabanı ile iletişim kurarken bazıları iletişim kurmuş bu sınıflardan gelen verileri işleyecek ve bunları arayüze yani görünen kısma taşıyacak. İşte tam burada katmanlı mimari devreye giriyor, yapılan işe göre sınıflar kategorize ediliyor. Konumuz olan üç katmanlı mimaride adından da anlaşılacağı üzere 3 katman vardır. Bunlar:

. Veri Katmanı

. İş Katmanı

. Arayüz (Sunum) Katmanı

Veri katmanı:

Veri katmanı adı üstünde veri ile ilgilenir başka hiçbir şey yapmaz. Database ve Stored Procedure ler bu katmandadır.

Önemli nokta: bu katmanda asla verilerle işlem yapılmaz.

İş Katmanı:

Veri katmanından alınan veriler buradaki sınıflarca işlenmelidir. Burda her türlü işlem yapılır. Hesaplamalar, verilerin değişimi vb… Ve ancak bu katmanın işi bitince veriler veritabanına aktarılmak üzere veri katmanına ya da gösterilmek üzere arayüz’e yollanır.

Bu katmanda herhangi bir veri depolanmamalı, arayüze sonuç bastıracak kodlar bulunmamalıdır. Sadece veriyi almalı, işlemeli sonucu geri dönüş değeri olarak döndürmelidir.

Arayüz (Sunum) Katmanı:

Verilerimiz İş katmanında işlendi, ve ekrana sonuçların bastırılması gerekiyor. İş katmanından gelen verileri bu katmandaki sınıflar aracılığıyla alıp ekrana bastırıyoruz veya ilgili başka bir programa aktarıyoruz. Yani bu katman sadece programın üreteceği son değerin şekillerdirilmesi(anlaşılır hale getirilmesi) ve gösterilmesi işinden sorumlu.

Bu katmanda da hiçbir veri işleme işi yapılmamalı sadece iş katmanından gelen veriler biçimlendirilerek sunulmalıdır.  

Üç katmanlı mimari işte bu kadar asıl iş projeyi üç katmanlı hale gelebilecek şekilde moduler olarak tasarlayabilmekte. Bu sağlandığı takdirde Sadece veri tabanımızda sorun varsa veri katmanındaki ilgili sınıfa gidebilir değişikliği yaparız ve programın geri kalanı bu değişimden hiç etkilenmez. Bu şekilde tasarım aynı zamanda takım çalışmasına atılan ilk adımdır. Her programcı başka katmanlarla uğraşabilir, örneğin ben iş katmanını yazarım, kod yazmaktan anlamayan bir sanatçı da arayüzü tasarlar. Gelecek verilerin şekli belli olduğu için, bunu yaparken zorluk da çekmeyecektir.